Czym jest depresja?

Depresja – dolegliwość powszechnie uznawana za chorobę XXI wieku, z drugiej zaś strony dla wielu osób cały czas temat tabu. Zmaga się z nią ponad 350 mln ludzi na całym świecie, a ok. 2 mln w Polsce. Według prognoz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) do 2030 roku to właśnie depresja zajmie niechlubne pierwsze miejsce wśród chorób najczęściej nękających mieszkańców naszego globu.

Co to jest depresja?

Statystyki są więc nieubłagane – z roku na roku coraz większa liczba osób zapada na to niezwykle ciężkie schorzenie. Warto więc uświadomić sobie czym tak naprawdę jest depresja. Zgodnie z definicją, stanowi ona poważne zaburzenie psychiczne. Charakterystyczne objawy to: spadek nastroju i utrzymujące się przygnębienie. Nie należy go jednak mylić ze smutkiem. Smutek bowiem jest przemijającym odczuciem. Zwykle nie ma wpływu na codzienne funkcjonowanie. Depresja natomiast to stan, w którym „dołek psychiczny” jest na tyle głęboki, że osoba chora bywa niezdolna do podejmowania nawet najprostszych czynności. Wstanie z łóżka i podstawowe zabiegi higieniczne stają się niemożliwe do wykonania. Nie są to zatem przemijające spadki nastroju, które w dzisiejszych czasach często zyskują sobie miano „depresji”. Należy ponadto podkreślić, że dolegliwość ta wiąże się także z zaburzeniami w sferze fizycznej. W znaczeniu medycznym zatem termin ten określa zespół doświadczeń obejmujących zarówno nastrój, jak i dolegliwości somatyczne. Ich przewlekły charakter zwykle pozwala na rozpoznanie zespołu depresyjnego.

Przyczyny depresji

Dostępna literatura wskazuje na różne możliwe przyczyny depresji. Często jej podłoże ma charakter złożony i trudny do rozwikłania. Niektórzy badacze traktują tę chorobę jako wypadkową zdarzeń z przeszłości i teraźniejszości. Chodzi przede wszystkim o sytuacje generujące stres. Z kolei teoria biologiczna wskazuje przede wszystkim na uwarunkowania genetyczne, zaburzenia na poziomie hormonalnym i zmiany w neuroprzekaźnictwie mózgowym. Istnieje spora liczba badań naukowych mówiących o zaburzeniach w wydzielaniu serotoniny, noradrenaliny czy dopaminy jako bezpośrednich przyczynach występowania depresji. Zachwiania w uwalnianiu wymienionych neuroprzekaźników mogą być spowodowane m.in.:

  • stresem,
  • niektórymi chorobami (np. anemia, cukrzyca, choroby tarczycy);
  • nagłymi zmianami hormonalnym (np. okres klimakterium, PMS, połóg);
  • zażywaniem alkoholu i narkotyków;
  • stosowaniem niektórych grup leków (np. terapia antykoncepcyjna, leki o działaniu przeciwlękowym, leki stosowane w chorobie Parkinsona).

Rodzaje depresji

Oczywiście depresja niejedno ma imię i w zależności od charakteru objawów oraz jej przebiegu wyróżnia się różne typy tego schorzenia. Poniżej niektóre z nich.

Depresja lękowa

Jest jedną z częściej występujących. Towarzyszy jej nieustanne odczucie lęku oraz niepokoju. Rzeczywistość odbierana jest przez chorego wyłącznie w sposób negatywny. Jej występowanie wiąże się z niskim poczuciem własnej wartości. Może prowadzić do izolacji społecznej, a nawet myśli samobójczych.

Depresja urojeniowa

W jej przebiegu negatywne myśli tak bardzo przybierają na sile, że zamieniają się w urojenia. Typowa jest nieufność wobec otaczających ludzi.

Depresja hipochondryczna

Hipochondryk – to stwierdzenie, które odnosi się do osób nieustannie przejmujących się własnym stanem zdrowia i doszukujących nieistniejących chorób. Bardzo często jednak chorym na hipochondrię doskwiera uczucie niezrozumienia i przewlekły spadek nastroju. Wówczas mamy do czynienia z depresją hipochondryczną.

Depresja atypowa

To jednostka bezwzględnie wymagająca leczenia szpitalnego. W przebiegu tego rodzaju depresji pacjenci przestają podejmować jakiekolwiek aktywności życiowe (np. przestają jeść). Kontakt z nimi jest utrudniony. Typowe objawy depresji atypowej to tzw. zastygły wyraz twarzy.

Choroba dwubiegunowa

Wiąże się z naprzemiennie występującymi stanami depresji i manii. Osoba cierpiąca na chorobę afektywną dwubiegunową miewa okresy spowolnienia i załamania. Po nich następują okresy związane z nadmiernym pobudzeniem fizycznym i psychicznym

Depresja-leczenie

Leczenie depresji niestety nie należy do najłatwiejszych. Opiera się ono przede wszystkim na stosowaniu leków syntetycznych. Ich właściwy dobór przez psychiatrę nie jest sprawą oczywistą. Bywa, że etap ten trwa od kilku miesięcy do nawet kilku lat! Leki na depresję to przede wszystkim preparaty przywracające równowagę w wydzielaniu neuroprzekaźników, głównie inhibitory wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników (serotoniny, dopaminy, noradrenaliny), ponadto inhibitory monoaminooksydazy (I-MAO), a także środki o receptorowych mechanizmach działania. Wprawdzie preparaty te charakteryzują się wysoką skutecznością, jednak stosunkowo często wywołują także działania niepożądane, jak np. spadek libido, suchość skóry i błon śluzowych, zaburzenia widzenia czy problemy ze snem. Stąd coraz większe zainteresowanie niekonwencjonalnymi metodami leczenia depresji i pojawiające się holistyczne podejście do tematu. Poza lekami przeciwdepresyjnymi stawia się więc na właściwie skonstruowaną terapię i coaching. Ich zadaniem jest kształtowanie zmian w sposobie myślenia, odbieraniu własnej osoby i otaczającego świata.

Dodaj komentarz