Psychoterapia a coaching – najważniejsze podobieństwa i różnice

Psychoterapia i coaching – co je różni, a co łączy? Choć pojęcia te często się przenikają, niekiedy błędnie traktuje się je jako tożsame. Zajmują się natomiast czymś zgoła innym. Czy zamiast pójścia do psychoterapeuty lepiej wybrać się do doświadczonego coacha? Odpowiedź znajdziesz w poniższym artykule.

Każdy z nas miewa w życiu takie chwile, kiedy potrzebna jest pomoc drugiego człowieka. To normalne i nie powinno budzić wstydu. Ciężkie przeżycia często prowadzą do trudności, których nie jesteśmy w stanie sami przezwyciężyć. Niekiedy wystarcza wsparcie bliskich osób – rodziny lub przyjaciół. Zdarza się jednak, że aby pomóc, potrzebne są niezbędne „narzędzia pracy”, którymi dysponują wykwalifikowani fachowcy, jak psycholodzy, psychoterapeuci i coach.

Czym jest coaching?

Coaching nastawiony jest na rozwój człowieka. Pomaga w dokonywaniu fundamentalnych przemian, przez co mogą być osiągane konkretne cele. Nie chodzi tu wyłącznie o karierę zawodową, bo z tym najczęściej coaching bywa kojarzony. Efektem jego działań ma być uzyskiwanie samozadowolenia z życia na różnych płaszczyznach. Coach zadaje odpowiednie pytania, które pozwalają uporządkować wewnętrzny chaos i znaleźć właściwą odpowiedź. Coaching jest procesem twórczym i kreatywnym, ma odkrywać mocne strony i potencjał, który warto rozwijać. Koncentruje się na pozytywnym myśleniu. Skupia się tylko na tobie, na tym, czego chcesz w swoim życiu, i na tym, co pomoże ci to osiągnąć. Dla coacha najważniejsze jest to co „tu i teraz”, a także przyszłość. Brak zatem w coachingu odniesień do przeszłości i szukania przyczyn stanu, w którym się znaleźliśmy. To zdecydowanie bardziej leży w kompetencjach psychoterapeuty. Coach nie jest doradcą, a jedynie przewodnikiem na pokrytej wybojami drodze do upragnionego celu.

Coach jest kimś, kto mówi ci, czego nie chcesz słyszeć, który widzi
to, czego nie chcesz widzieć — po to, żebyś był kimś, kim zawsze
chciałeś być. – Tom Landry

Czym jest psychoterapia?

Psychoterapia z kolei jest narzędziem pomocnym, gdy mamy do czynienia z dolegliwościami psychicznymi i traumami. Relacja pomiędzy psychoterapeutą a pacjentem ma zupełnie innych charakter, niż to ma miejsce w przypadku coachingu. W psychoterapii większość uwagi skupia się na rozpatrywaniu przeszłości, przejętych w dzieciństwie wzorców i blokad, które rzutują na aktualny stan chorego. Efekty psychoterapii nie przychodzą od razu, zwykle trwa ona znacznie dłużej niż coaching. Jej głównym założeniem jest zmiana myślenia i odczuwania, przepracowanie trudności, wyciągniecie wniosków i wypracowanie mechanizmów, dzięki którym pacjent będzie umiał radzić sobie z trudnościami.

Psychoterapia a coaching – najważniejsze różnice i podobieństwa

Głównym podobieństwem psychoterapii i coachingu jest skupianie się nad rozwiązaniem problemu osoby potrzebującej wsparcia. Podstawową zaś różnicą, w dużym uproszczeniu, jest schemat działania. W przypadku psychoterapii to przechodzenie od dysfunkcji/problemu w stronę osiągnięcia normy. Coaching natomiast to przekształcanie normy w skuteczność. Inne znaczące pomiędzy coachingiem a psychoterapią wyglądają następująco:

PsychoterapiaCoaching
Rozpoznaje i leczy zaburzenia natury psychologicznejNie obejmuje diagnozy i leczenia zaburzeń psychicznych
Przepracowuje trudności i problemu czasu teraźniejszego, ale i przeszłegoWiąże się ze zmianą teraźniejszej sytuacji, pod kątem przyszłości, jakiej chciałby klient
Skupia się na relacjachKładzie nacisk na jednostkę
„Naprawia” zaburzone schematy myśloweDoskonali mocne strony i atuty
Poprawia funkcjonowanie w określonych sferach życia (praca, kontakty międzyludzkie, rodzina)Koncentruje się na osiągnięciu zamierzonego celu
Ma zwykle długoterminowy charakterMoże zamykać się w kilku spotkaniach
Pomaga przebrnąć przez problemMotywuje, inspiruje, twórczo kreuje
Prowadzona jest w określonym nurcie, z którego założeń i metod korzysta w procesie uzdrawianiaKorzysta z konkretnych narzędzi coachingowych, które stosuje w praktyce
Pozwala przejść od „choroby” do stanu zdrowiaPozwala spełniać cele, na których zależy danej jednostce

Co wybrać – oto jest pytanie?

Pozostaje więc odpowiedzieć na najważniejsze pytanie. Czy warto skierować swoje kroki do gabinetu psychoterapeuty, a może jednak coacha? Jeśli znalazłeś się na konkretnym etapie swojego życia i coraz częściej zaczynasz zadawać sobie pytanie: „co ja tutaj robię”, wybór w zdecydowanej większości powinien paść na tego drugiego. Być może czujesz, że stać cię na znacznie więcej. Masz określone zdolności, które chciałbyś rozwinąć, a codzienne zasiadanie za korporacyjnym biurkiem w żaden sposób cię nie satysfakcjonuje. Nie do końca jednak wiesz jak „ugryźć temat”, jaką drogą pójść, by osiągnąć sukces, który przecież w dużej mierze zależy od dobrze postawionych celów i realizacji planu. Coach dysponujący odpowiednimi narzędziami pracy przeprowadzi Cię przez proces, który stanie się motorem napędowym do określonych działań. Takich działań, które w różnych sferach Twojego życia ukierunkują Cię na szczęście i czerpanie radości z życia.

Gdy natomiast borykasz się z wewnętrznymi rozterkami, które rzutują na Twoje relacje z otoczeniem, a strach i lęk stanowią blokadę w codziennym funkcjonowaniu, powinieneś rozważyć kontakt z doświadczonym psychoterapeutą. Pomoże on odnaleźć rzeczywiste przyczyny złego samopoczucia i zaproponuje plan umożliwiający powrót do równowagi. Tutaj osiągnięcie radości i szczęścia wiąże się głównie z uleczeniem psychiki i pozbyciem się tego, co dla niej bolesne, m.in. depresji, nerwicy, uzależnień czy traum po ciężkich przeżyciach.